Salderen, terugleveren en terugleverkosten zijn drie verschillende dingen. Dat ze door elkaar worden gebruikt is de helft van de verwarring rond 2027.
De regeling die je toestaat teruggeleverde stroom weg te strepen tegen afgenomen stroom voordat je energierekening wordt opgemaakt. Wat je wegstreept betaal je niet — inclusief de energiebelasting en de btw daarover, en dat is waarom salderen zoveel waard is. Wegstrepen kan tot maximaal wat je in dat jaar hebt afgenomen; wek je meer op dan dat, dan krijg je voor het meerdere alleen de terugleververgoeding. De regeling stopt op 1 januari 2027.
Het bedrag dat je leverancier je betaalt per kilowattuur die je aan het net levert en die niet is weggestreept. Het is een vergoeding vóór je, niet een kostenpost. Het staat in je contract, verschilt sterk per leverancier en per contractvorm, en is doorgaans een fractie van wat je voor afname betaalt. Verwar het niet met terugleverkosten, die de andere kant op gaan.
Het bedrag dat je leverancier jou in rekening brengt voor het terugleveren, meestal als een vast bedrag per jaar dat oploopt met hoeveel je teruglevert. Het is dus een kostenpost, niet een vergoeding, en het bestaat naast de terugleververgoeding. Deze twee bij elkaar optellen zonder op het teken te letten is de meest gemaakte rekenfout rond dit onderwerp.
Het deel van je opgewekte stroom dat je op hetzelfde moment zelf gebruikt en dus nooit het net op gaat. Dit is het cijfer waar alles om draait: eigen verbruikte stroom is het volle leveringstarief waard, teruggeleverde stroom alleen de terugleververgoeding. Voor een huishouden zonder batterij ligt het meestal tussen een kwart en een derde van de opwek. Bijna niemand kent zijn eigen percentage, en het is precies wat de meeste rekentools je vragen in te vullen.
Standaardjaarverbruik: de schatting van je jaarverbruik in kilowattuur die je netbeheerder hanteert, gebaseerd op je meterstanden over eerdere jaren. Het staat op je jaarafrekening en op je contract. Het is een verwachting voor een normaal jaar, geen meting van vorig jaar, en het schuift mee als je verbruikspatroon verandert.
Een landelijke tabel die beschrijft hoe een gemiddeld huishouden zijn jaarverbruik over het jaar verdeelt — per kwartier, als fracties die samen precies één zijn. Netbeheerders gebruiken het om dagelijks te bepalen hoeveel stroom er aan welke leverancier is geleverd, omdat kleinverbruikers niet dagelijks worden uitgelezen. Categorie E1A staat voor één tarief, E1B voor dag en nacht, E1C voor dag en avond.
Wattpiek (Wp) is vermogen: wat een paneel levert onder ideale testomstandigheden. Kilowattuur (kWh) is energie: vermogen maal tijd. Een installatie van 3.200 Wp — oftewel 3,2 kWp — levert in Nederland ruwweg 2.800 tot 3.200 kWh per jaar, afhankelijk van richting, hellingshoek, schaduw en waar je woont. Vermogen zegt hoe groot je installatie is, energie wat zij oplevert.
Een contract waarbij je prijs per uur meebeweegt met de groothandelsmarkt, in plaats van vast te staan voor een half jaar of langer. Je betaalt weinig als er veel wind en zon is en veel op een windstille winteravond. Voor wie zijn verbruik kan verschuiven kan dat gunstig uitpakken; voor wie dat niet kan, betekent het vooral dat de rekening minder voorspelbaar wordt.
De markt waarop stroom voor de volgende dag wordt verhandeld, per uur, met een prijs die rond het middaguur bekend wordt. Het is de prijs waarop dynamische contracten zijn gebaseerd. Bij veel zon en wind kan hij negatief worden: dan krijg je betaald om stroom af te nemen, en levert terugleveren op dat moment niets of kost het geld.
De markt waarop de landelijke netbeheerder binnen het uur bijstuurt om vraag en aanbod exact gelijk te houden. Prijzen schommelen er heftiger dan op de day-ahead markt. Thuisbatterijen die 'handelen' doen dat meestal hier of op de day-ahead markt, via een aanbieder die de batterij aanstuurt — met de opbrengst, en het risico, die daarbij horen.
Een accu die overtollige opwek opslaat om hem later zelf te gebruiken, waarmee je eigenverbruik stijgt en je teruglevering daalt. Wat hij oplevert hangt af van het gat tussen je leveringstarief en je terugleververgoeding, van hoeveel je werkelijk kunt verschuiven, en van hoeveel cycli de accu meegaat. Wat hij kost is bekend op het moment van aanschaf; wat hij oplevert niet.
Eén keer volledig laden en ontladen van een accu. Fabrikanten geven een verwachte levensduur in cycli — vaak enkele duizenden — waarna de bruikbare capaciteit merkbaar is gedaald. Een batterij die dagelijks één cyclus draait, draait er ongeveer 365 per jaar; dat getal bepaalt hoeveel jaar je hebt om de aanschaf terug te verdienen.
Het deel van de energie dat je terugkrijgt van wat je erin hebt gestopt. Voor een thuisbatterij ligt dat in de praktijk rond 85 tot 90 procent, inclusief de omzetting van gelijk- naar wisselstroom. De rest gaat verloren als warmte. Elke kilowattuur die je opslaat in plaats van direct gebruikt, is dus tien tot vijftien procent minder waard.
Het aantal jaren waarin een investering zichzelf terugbetaalt uit wat zij bespaart. Het cijfer is alleen bruikbaar als erbij staat welke tarieven, welk verbruik en welke levensduur zijn aangenomen — verandert een van die drie, dan verandert de uitkomst met jaren tegelijk. Een terugverdientijd zonder aannames erbij is geen berekening maar een verkoopargument.
Het apparaat dat de gelijkstroom van je panelen omzet naar de wisselstroom van je installatie en het net. Zijn vermogen is vaak bewust kleiner dan dat van de panelen, omdat die hun typeplaatje maar een handvol uren per jaar halen; de pieken die daarboven uitkomen worden afgetopt. Dat kost weinig opbrengst, maar het vlakt precies de momenten af waarop je zou terugleveren.
Het bedrijf dat de kabels in je straat beheert en je meter uitleest — Liander, Enexis, Stedin of een van de kleinere. Je kunt er niet voor kiezen: welke het is hangt af van waar je woont. Je leverancier, van wie je de stroom koopt, kies je wel. De netbeheerkosten op je rekening gaan naar de eerste, het leveringstarief naar de tweede.
De begrippenlijst groeit met de redactie mee. Elke definitie is door een mens geschreven en is de canonieke uitleg waarnaar artikelen verwijzen.